Choć zasad konstrukcji budowlanej zaczęto powszechnie nauczać dopiero w XIX wieku, już Leonardo da Vinci zwracał uwagę na zależność pomiędzy prawami mechaniki a solidnością budowli.

Konstrukcja budowlana we współczesnym rozumieniu to zespół trwale ze sobą połączonych płaskich bądź przestrzennych elementów nośnych budowli, który współpracując ze sobą przejmuje wszystkie obciążenia i bezpiecznie przenosi je na podłoże gruntowe. Owe elementy nośne to m.in. fundamenty, filary, ściany nośne, stropy, schody i więźby dachowe.

Poza elementami nośnymi w konstrukcji budowlanej występują  elementy odgradzające (dzielące). Ich zadanie polega na ochronie budynku przed wpływami zewnętrznymi (np. chłodem czy deszczem) lub na podziale wnętrza na pomieszczenia użytkowe.

Część elementów odgradzających pełni również funkcję elementów nośnych (na przykład ściany nośne).  

Ze względu na rodzaj użytego w obiekcie materiału wyróżnia się konstrukcje żelbetowe, murowe, drewniane i stalowe. Różnią się między sobą wieloma cechami: nośnością, wytrzymałością, estetyką, ciężarem właściwym. Dzięki technologii drewna klejonego nawet z tego wydawałoby się słabego materiału można wznosić nadzwyczaj wytrzymałe obiekty, które mają szansę przetrwać stulecia. Najbardziej trwałe są jednak konstrukcje ze stali oraz  żelazobetonu. Nawet one z czasem zużywają się, więc nie należy zaniedbywać regularnego powtarzania zabiegów konserwacyjnych.

Stal jako budulec konstrukcji jest niezastąpiona, jeśli zależy nam na tempie budowy. Między innymi z tego powodu jest chętnie wykorzystywana przy wznoszeniu hal produkcyjnych. Współczesna technologia umożliwia postawienie jednorodzinnego domu mieszkalnego o stalowej konstrukcji już w trzy miesiące.

Bardzo trwałe, lekkie i niewymagające praktycznie żadnych zabiegów ochronnych są konstrukcje z systemów aluminiowych, stosowane głównie do budowy fasad budynków, schodów oraz okien i drzwi.

Projektowanie i nadzorowanie budowy konstrukcji budowlanych to praca inżyniera budowlanego. Do tego i wielu pokrewnych zawodów przygotowują studia na wydziałach budownictwa, gdzie przedmiot konstrukcje budowlane jest jednym z najważniejszych. Szczególnie atrakcyjne mogą się wydawać studia inżynieryjne na kierunku technologia i organizacja budownictwa, bo wyposażając studentów w wiedzę z zakresu ekonomii przygotowują ich do prowadzenia własnej firmy budowlanej lub pracy w zarządach spółek czy holdingów w tej branży.

Ze względu na cechy użytkowe wyróżnia się budownictwo  ogólne (budynki mieszkaniowe, biurowe), budownictwo przemysłowe (hale, magazyny),   budownictwo komunikacyjne (drogi, linie kolejowe, lotniska),  budownictwo wodne (tamy,  zapory),  budownictwo telekomunikacyjne (maszty,  wieże)  i budownictwo energetyczne ( linie wysokiego napięcia).